Voorstel Amerikaans / Latijns Amerikaans programma najaar 2013


Idee is een programma met voor de pauze Noord-Amerikaanse muziek en na de pauze latijns Amerikaanse muziek.
Op de programmacommissievergadering van 12 maart zijn meer stukken besproken dan in één programma passen.
Op 13 november hebben we een selectie gemaakt waaruit het voorliggende programma voortkomt.

Programmavoorstel


Voor de Pauze:
  • Ives: Decoration Day (10') 3222-4231 timp perc str
  • Gershwin: Pianoconcert in F (1925) (31’) 3332-4331 timp 3perc piano solo

Na de Pauze

De grootste blazersbezetting in het programma is Villa-Lobos met 3333-4441. Er is wat exotisch slagwerk nodig, maar waarschijnlijk lukt dat met een paukenist en 3 slagwerkers.
Daarnaast is in Gershwin en in Marquez een piano nodig.

Nadere toelichting:
We zijn enthousiast over een programma met het Pianoconcert van Gershwin als basis met een of twee Noord-Amerikaanse stukken voor de pauze en na de pauze Zuid-Amerikaans.
Naderhand nog een wat latino-stukken beoordeeld. Er zijn weinig stukken van symfonische lengte die ook die tijd blijven boeien. Veel werken zijn niet voor volledig orkest geschreven. Dit geldt bijvoorbeeld voor veel stukken van Ginastera en alle stukken van Piazzolla.
Villa-Lobos heeft symfonieën en stukken met benaming Bachianas Brasileiras of Choros voor orkestbezetting en met symfonische opzet.
Aantrekkelijk aan de Bachianas Brasileiras is dat ze geschreven zijn in een neo-barokke stijl met verschillende lagen en bach-achtige tussenstemmen en begeleiding. Nr. 8 is wellicht het beste in te passen. Alternatief is 7. Choros 9 is een ander alternatief. Deze Choros is wat vrijer gecomponeerd, maar daardoor ook minder symfonisch.
Typerend aan latijns-amerikaanse werken is het gebruik van folkloristische thema's, ritmische dansmuziek met veel speelplezier. Dat is zeker af te luisteren en te zien aan de filmpjes van het orkest van Venezuela met Wonderboy Gustavo Dudamel.
Niet alle latijns-amerikaanse muziek voldoet aan dit profiel. Chavez en Revueltas hebben bijvoorbeeld een aantal stukken geschreven in een azteekse of inca-stijl. Dat is echter een verzonnen stijl, omdat de oude Inca of Azteekse cultuur niet meer bestaat. Vooral bij Revueltas zie je ook een duidelijke socialistische inspiratie, die zich uit in de keuze van zijn onderwerpen, vooral filmmuziek, die het leven van arbeiders verheerlijken. Zowel deze Azteekse als de Socialistische stukken zijn nogal lawaaierig en naar ons vermoeden niet leuk genoeg om twee maanden te studeren.
Uit deze brede collectie adviseert de programmacommissie de Bachianas Brasileiras Nr.8 omdat dit een stuk is met symfonische allure. Daarbij stellen we voor twee kortere stukken te programmeren die beide aansluiten bij de folkloristische traditie, Huapango van Moncayo en Danzon Nr.2 van Marquez.
Moncayo is eigenlijk alleen bekend van zijn Huapango, wat zijn eerste orkestwerk was. Het stuk van 8 minuten is opgebouwd rond drie volksliederen / dansen. De kleurrijke en bij vlagen humoristische orkestratie valt op.
De Danzon Nr.2 van Marquez begint als een zwoele Cubaanse zomeravond, maar zodra het vuurtje wordt opgestookt, komt een onstuimige swingende dans tevoorschijn. Een zeer geschikte toegift.

Alternatief voor Decoration Day besproken:
  • Ives: Three Places in New England (18’) 3323-4231pk perc., pno/cel, 2 hp, str. Maar dit is langer en veel meer werk.
  • Copland: El Salon Mexico (1936) (12’) 3333-4331 timp perc pno str
  • Copland: Four Dance Episodes from Rodeo (18’)//3332-4331//timp perc hp (cel) pno str. Leuk aan El Salon Mexico is dat daarmee de link met het Zuid-Amerikaanse programma na de pauze wordt gelegd.
Een lijstje met de andere Latijns-Amerikaanse werken, die we hebben overwogen:

Gekeken is ook naar stukken van Piazzolla, maar de gevonden stukken zijn voornamelijk kamerorkestbezetting
  • Piazzolla: Tres Movimientos Tanguistico Portenos 112(=bcl)1 2210 perc xyl hp piano str (20'10")
  • Piazzolla: Milonga del Angel 2221-4000 hp piano xyl klokkenspel str (dus kamerorkest)
  • Piazzolla: Sinfonietta (1953): 1111-1000 hp piano xyl perc str. (dus kamerorkest) (15'40")
  • Piazzolla: Danza Criolla: 1111-2210 hp piano
  • Piazzolla: Tangazo (Variations on Buenos Aires): 2222-2000 piano perc (xyl, klokkenspel, tomtoms, guiro, bekkens), str (14'25")
  • Piazzolla (arr.C.Franzetti): Las Cuatro Estaciones Porteñas (vier seizoenen) : 2222-4331 timp perc str vioolsolo ? (Tonus Music)
  • Piazzolla: Concierto de Nacar : strijkkwartet solo + cb solo, el.git solo, perc solo, bandoneon solo, piano solo, 2222-2200 cel, timp, str
  • Piazzolla: Overtura Dramatica Op.5: 2111-4331 timp perc str (11')
  • Piazzolla: Oblivion: 1111-0100 timp piatto str (4')
  • Piazzolla: Violentango per orchestra: 222-4200, timpani, batteria, arpa, violino solo e arch (5')

Referenties:
Database met uitgevers enz. van Piazzolla: https://public.sheet.zoho.com/public/noritake.yonezawa/piazzolla-2012-0813-1
Tonus muziek: Tonus Music uitgeverij met veel muziek van Piazzolla.
Piazzolla bij uitgeverij Pagani Catalogus Pagani
Revueltas bij uitgeverij Peer Music